جعفر شهرى باف
219
طهران قديم ( فارسى )
و امثال آن براى تببر و امراض عفونى و شربتهايى كه جامع الفوايد بشمار آمده از سوى چشم تا درد سينه و سرفه و ضعف عمومى و اشتها و ديگر بيمارىها را فايده مىبخشيد و ماليدنىهايى جهت جوشها و خارشها و بثور و زخمها و مكروهات پوستى و شياف و چكاندنى و پرز « 5 » و فتيله « 6 » و غيره و غيره كه به كارهاى ديگر مىآمد . اواخر برچسب و اعلان تبليغ و توصيف نيز ياد گرفته براى دواهايشان قوطى و جعبه و بسته و شيشه تهيه نموده رويشان را با عكس و تعريف مزين ساخته و با آن خود و داروى خود و مكان خويش را معرفى مىكردند . مثلا ( قرص تقويت جهت قوت كمر و لذت جماع و سرعت انزال ، فرمايش حاج مم كاظم دوافروش . آدرس سبزه ميدان تهران ) يا ( شربت مقوى : براى ميل غذا ، اشتها ، سوء هاضمه ، دستگاه گوارش ، رغبت جماع ، سيلان منى ، سرعت انزال ، درد مفاصل ، دل دردهاى مزمن . حاج حسينعلى عطار ، سبزهميدان ) يا معجون فلان و فلان كه به اسم معجون افلاطون . معجون جالينوس . معجون جلاجل . معجون ارسطو و معجون مرواريد ناميده مىشد ، تا كمكم كه دانششان پيشرفت كرده قاعدهء اعلان در روزنامه را فهميده ، مخصوصا درباره مباشرت كه دواهايشان در روزنامهها به اين اشكال و اسامى كه در يكى خروسى با چند مرغ و يكى عكس خروس فقط داشت و ديگرى شكل ماهى سقنقور « 7 » را كشيده بود اعلان ميگرديد ، با حكايتهايى از ديگر خواص آنها كه از موى سر تا ناخن پا را در برمىگرفت
--> ( 5 ) . پرز بر وزن گرز پنبه يا پارچهء لولهكردهاى كه به دوا آغشته استعمال مىكردند . در معالجات بيماريهاى نهانى زنان . ( 6 ) . پنبهء لوله شدهى آلوده به دارو جهت داخل زخمهاى نيشتر خورده و امثال آن . ( 7 ) . حيوانى از نوعى ماهى به شكل سوسمار ، ذوحياتينى كه در آب و خشكى هر دو زندگى داشته در اطراف رود نيل زيست مىكند و از خاصيتش اين مطالب افسانهآميز كه اگر مردى در آبى كه اين حيوان در آن باشد پا بگذارد از غلبهء ميل بىتاب مىشود و اگر از آن آب بر كف پايش بمالد از همبسترى سير نمىشود و اگر از آن بخورد حرمسرا ميخواهد و اگر از آن ماهى معجونى بسازد و با عسل و موم بخورد مويش سفيد نشده پيرى نمىبيند و از جماع سيرى نمىيابد و با هر زن مقاربت كند آن زن دست از او نكشد و هر جماعش ساعتها طول كشد و خونش اصلاح مىشود و عمرش تا به سيصد ميرسد ! اسمى معلوم يا مجهول وسيلهء جيبكنى كسبهء حجاز از زائران حج كه ماهى مردههاى قناتها را خشك كرده ، با تشريفات و اوصاف فراوان با قيمت بس گزاف به زائران حج قالب مىكردند .